tajemnicebogow@wp.pl




Zobacz również:

Panteon elamicki
Kult bogów Elamu

ELAM - INFORMACJE WSTĘPNE

Elam, starożytne państwo położone w Mezopotamii na wschód od rzeki Tygrys i od Babilonu, zamieszkane przez Elamitów, lud pochodzenia azjanickiego (obecnie tereny południowo-zachodniego Iranu). Od połowy III tysiąclecia p.n.e. na ziemiach tych powstawały liczne, niewielkie księstwa.
Położenie geograficzne Elamu między Mezopotamią i Indiami sprzyjało rozwojowi handlu. Na jego kulturę decydujący wpływ miała kultura sąsiedniej Babilonii (religia, pismo, prawo). Dzieje Elamu to głównie walki z sąsiadami (z Akadem, Asyrią, Babilonią i Sumerem).
Historia Elamu dzieli się na 5 okresów:
  • Okres I (połowa III tysiąclecia p.n.e. - ok. XXIV w. p.n.e.). Jedyne wiadomości dotyczą kontaktów handlowych z Sumerem. Elamici opanowali wtedy niektóre miasta sumeryjskie przyczyniając się do osłabienia tego państwa.
  • Okres II (XXIV-XXII w. p.n.e.). Książęta Elamu toczyli wojny z władcami Akadu (zwłaszcza z Sargonem I Wielkim), w wyniku których zostali podporządkowani Akadowi. Nastąpiło ożywienie życia kulturalnego i handlu.
  • Okres III (koniec III tysiąclecia p.n.e. - XVI w. p.n.e.). Czasy renesansu Sumeru, który opanował Elam. Podczas najazdu Amorytów na początku II tysiąclecia p.n.e. w Elamie narodziły się miejscowe dynastie, z których jedna objęła władzę w Larsie. Kres jej panowaniu położył władca Babilonii Hammurabi (XVII w. p.n.e., ok. 1760 p.n.e.). W okresie tym stolicą Elamu była Suza. Rozwijała się gospodarka i kultura, w Suzie zbudowano świątynie Inszuszinaka, bóstwa państwowego Elamitów.
  • Okres IV (2. połowa II tysiąclecia p.n.e.). Po objęciu władzy w Babilonie przez Kasytów Elam toczył wojny z Babilonią. W XIII-XII w. p.n.e. nastąpił kolejny wzrost znaczenia Elamu, który rozszerzył swe granice i rozwinął się kulturalnie (budowa twierdz, miast, świątyń i pałaców). Z tych czasów zachowały się liczne inskrypcje w języku elamickim. Walki z Babilonią w końcu II tysiąclecia p.n.e., szczególnie w czasach Nabuchodonozora I, zakończyły okres świetności Elamu.
  • Okres V (1. połowa I tysiąclecia p.n.e.). Czasy licznych wojen z Asyrią. W 2. połowie VII w. p.n.e. władca asyryjski Asurbanipal opanował Elam (w 639 p.n.e. zdobył Suzę). Około 590 p.n.e. Elam został wcielony do państwa Medów, w 549 podbity ostatecznie przez Persję.
Tabelę zaprojektowano w oparciu o Multimedialną Encyklopedię Powszechną PWN, edycja 2003

Powrót do: Elam



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl