tajemnicebogow@wp.pl






Zobacz również:

Informacje wstępne
Przed Islamem
Arabski panteon
Panteon Poudnia
Magia i wróżby
Mahomet
Islam

RELIGIA ARABII POŁUDNIOWEJ

Wstęp

Znajomość pogańskiej religii starożytnej ArabiiPołudniowej opiera się na skąpych informacjach zawartych w kamiennych inskrypcjach, które ostatnio są uzupełniane wynikami badań archeologicznych. Nie zachowała się mitologia, chociaż odniesienia do par bogów, córki boga czy syna bogini wskazują, że musiała ona być bogata i rozwinięta tak jak w państwach starożytnego Wschodu.
Istnieje jednak wiele tekstów przynoszących świadectwo istnienia pielgrzymek i kultowych posiłków. Zawierają one dokładne przepisy składania ofiar lub opisują ryt modlitwy o deszcz przy trwającej suszy. Nieliczne są inskrypcje pokutne zawierające wyznania winy i wysokość nałożonych kar, głównie za naruszenie kultowych nakazów czystości. Interesujący jest fakt, że niektóre zakazy, znane z późniejszego prawa religijnego islamu, pojawiają się już w przedmuzułmańskiej Arabii Południowej.
Najstarszą formą państwowości była teokracja - pojecie państwa wyrażała formuła narodowy bóg, władca i lud (we wczesnym państwie sabejskim polegała ona na wymienieniu boga państwowego Al-makaha, imienia króla i ludu Saby). System religijny nie był jednolity, w każdym z państw południowoarabskich najwyższe miejsca zajmowały odmienne bóstwa. Najważniejsze z nich miały charakter astralny, o czym świadczą takie imiona, jak Szams (słońce), Rub (ćwicrćksiężyc) lub Sahar (brzask).

Bóstwa

Niektóre konfederacje plemienne miały własne bóstwa. Należał do nich Talab, który znany był później przeważnie jako Talab z Rijamu (od miejsca jego kultu na górze Rijam, stanowiącego ośrodek pielgrzymkowy). Stamtąd obrządek rozprzestrzeniał się na cały obszar Sumaju w środkowej części Wyżyny Jemeńskiej. Bogiem plemienia Amir, zaopatrującego karawany w wielbłądy, był Zu Samawi (Pan Nieba), któremu często ofiarowywano posążki tych zwierząt jako dary wotywne. Jego kult był do tego stopnia wyłączny pośród członków plemienia Amir, że możemy mówić o henotcizmie, czyli formie przejściowej pomiędzy politeizmem a monoteizmem. Duża różnorodność niepoświadczonych gdzie indziej bóstw występowała w Al-Dżauf. Matabnatjan był bogiem czczonym szczególnie w mieście Haram, a Aranjada poświadczony jest tylko w tekstach z Naszszanu (obecnie As-Sauda). Interpretacja ich imion jest kwestią sporną i nic nie można powiedzieć o funkcjach tych bóstw. W przypadku Mandaha (w liczbie mnogiej Mandahat) mamy do czynienia nie z imieniem własnym, lecz z kategorią bóstw, którym przypadała ochrona domów i studni.

Miejsca kultu

Bogom oddawano cześć w licznych miejscach kultowych, które znajdowały się na wzgórzach, w oddalonych pustelniach, poza murami miasta lub wewnątrz osady. Do najstarszych sanktuariów należą świątynie otoczone murami, z obszernym dziedzińcem w formie owalnej lub kwadratowej. Większość składa się z zamkniętej, prostokątnej budowli, często z przedsionkiem i filarami przed właściwym sanktuarium. Poza wielkimi świątyniami publicznymi istniały też miejsca kultu o charakterze prywatnym, w domach lub na wolnym powietrzu w kształcie kręgów kamiennych i trylitów (trójkamiennych konstrukcji).
Artykuł opracowano na podstawie Wielkiej Historii Świata Educational Oxford, Poznań, 2005, t. IV, s. 82-84
Powrót do: Arabia



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl